Czym różnią się ściany przeciwpożarowe od ścian ogniowych i kiedy wystarczy przeszklona przegroda EI?

Ściany przeciwpożarowe to wszystkie przegrody o sklasyfikowanej odporności ogniowej, które oddzielają strefy pożarowe lub chronią drogi ewakuacyjne. Ściana ogniowa w ścisłym, technicznym znaczeniu to ich najcięższa odmiana: przegroda niepalna, oparta na własnym fundamencie, klasy REI. Nienośne oddzielenia wewnątrz biur, szkół czy szpitali można wykonać jako aluminiowo-szklane systemy klasy EI. Z tego poradnika dowiesz się, jak czytać oznaczenia klasyfikacji, jakich parametrów wymagają przepisy i jak zweryfikować dokumenty systemu.

Ważne wnioski:

Symbol R dotyczy nośności – dla ściany nienośnej, także szklanej, wystarcza klasa EI.
W budynkach ZL wymagana klasa ściany oddzielenia przeciwpożarowego wynosi od REI 30 do REI 240, zależnie od klasy odporności pożarowej budynku.
Drzwi w ścianie oddzielenia muszą mieć klasę EI równą połowie klasy wymaganej dla ściany.
Odporność ogniowa dotyczy kompletnego, przebadanego zestawu: profili, szkła, uszczelek i sposobu montażu – nie samego szkła.

Spis treści:

Czym jest ściana przeciwpożarowa, a czym ściana ogniowa?
Co oznaczają litery R, E, I i W w klasie odporności ogniowej?
Jaką klasę odporności musi mieć ściana oddzielenia przeciwpożarowego?
Kiedy przeszklona ściana przeciwpożarowa zastąpi przegrodę murowaną?
Jakie dokumenty potwierdzają odporność ogniową systemu?
Jakie błędy montażowe obniżają odporność ogniową przegrody?
Jakie pytania o ściany przeciwpożarowe pojawiają się najczęściej?

Czym jest ściana przeciwpożarowa, a czym ściana ogniowa?

Ściana przeciwpożarowa to każda przegroda o potwierdzonej klasie odporności ogniowej, a ściana ogniowa to jej szczególny, konstrukcyjny wariant. Różnica wynika z funkcji. Ściana przeciwpożarowa może być nienośną przegrodą wydzielającą korytarz ewakuacyjny, klatkę schodową albo serwerownię. Ściana ogniowa dzieli budynek na niezależne strefy pożarowe tak, aby zawalenie się konstrukcji po jednej stronie nie naruszyło stateczności drugiej.

Dlaczego obie nazwy bywają stosowane zamiennie?

Nazwy ściany ogniowe i ściany przeciwpożarowe funkcjonują zamiennie w języku handlowym i potocznym. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (WT), posługuje się terminem „ściana oddzielenia przeciwpożarowego”. Producenci systemów przeszklonych używają obu określeń dla przegród klasy EI, natomiast projektant pożarowy rezerwuje termin „ściana ogniowa” dla przegród nośnych REI. Przy zamówieniu liczy się więc symbol klasy w dokumentacji, nie nazwa produktu.

Co oznaczają litery R, E, I i W w klasie odporności ogniowej?

Litery w klasie odporności ogniowej opisują kryteria, które przegroda spełnia przez podany czas, wyrażony w minutach. Klasyfikację określa norma PN-EN 13501-2. Liczba po literach oznacza czas, przez który przegroda zachowała wszystkie wymienione właściwości w warunkach badania.

Symbol	Kryterium	Warunek utraty
R	nośność	odkształcenie lub zniszczenie pod obciążeniem
E	szczelność ogniowa	przepuszczenie płomieni lub gorących gazów
I	izolacyjność ogniowa	średni przyrost temperatury po stronie nieogrzewanej powyżej 140 K lub miejscowy powyżej 180 K
W	ograniczenie promieniowania	promieniowanie powyżej 15 kW/m² w odległości 1 m

Jak przebiega badanie ogniowe przegrody?

Badanie ogniowe polega na nagrzewaniu próbki w piecu według krzywej temperatura–czas zdefiniowanej w PN-EN 1363-1. Ściany nienośne bada się zgodnie z PN-EN 1364-1, a drzwi według PN-EN 1634-1. Temperatura w piecu rośnie szybko w pierwszych minutach, później przyrost słabnie.

Czas badania	Temperatura w piecu (krzywa standardowa)
15 min	ok. 739°C
30 min	ok. 842°C
60 min	ok. 945°C
90 min	ok. 1006°C
120 min	ok. 1049°C

Przeszklona przegroda klasy EI utrzymuje po stronie chronionej temperaturę pozwalającą na ewakuację wzdłuż ściany. Przegroda klasy E zatrzymuje płomienie, lecz szkło nagrzewa się i emituje ciepło.

Jaką klasę odporności musi mieć ściana oddzielenia przeciwpożarowego?

Klasa ściany oddzielenia przeciwpożarowego wynika z klasy odporności pożarowej budynku, określonej w WT. Dla budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi (ZL) obowiązują następujące wartości:

Klasa odporności pożarowej budynku	Wymagana klasa ściany oddzielenia
A	REI 240
B	REI 120
C	REI 60
D	REI 60
E	REI 30

W budynkach produkcyjno-magazynowych (PM) klasa zależy od gęstości obciążenia ogniowego strefy, dlatego wartość wskazuje projekt branżowy. Dla ściany nienośnej kryterium R nie ma zastosowania, co otwiera drogę systemom przeszklonym.

Jaką klasę muszą mieć drzwi w ścianie oddzielenia?

Drzwi i inne zamknięcia otworów w ścianie oddzielenia muszą mieć klasę EI równą połowie klasy wymaganej dla ściany.

Klasa ściany	Minimalna klasa drzwi
REI 240	EI 120
REI 120	EI 60
REI 60	EI 30
REI 30	EI 15

Drzwi przeciwpożarowe wymagają samozamykacza. Skrzydło utrzymywane w pozycji otwartej musi zamykać się automatycznie po sygnale z systemu sygnalizacji pożarowej.

Kiedy przeszklona ściana przeciwpożarowa zastąpi przegrodę murowaną?

Przeszklona ściana przeciwpożarowa zastąpi przegrodę murowaną wszędzie tam, gdzie przegroda nie przenosi obciążeń, a przebadany system osiąga wymaganą klasę EI. Takie zastosowania obejmują:

obudowy poziomych dróg ewakuacyjnych w biurowcach i szkołach,
wydzielenia sal konferencyjnych przylegających do korytarzy,
oddzielenia pomieszczeń technicznych w halach i obiektach przemysłowych,
przegrody w szpitalach wymagające wglądu personelu do sal.

Przewaga przegrody szklanej polega na przepuszczaniu światła dziennego do strefy korytarza. Ogranicza to potrzebę oświetlenia sztucznego w ciągach komunikacyjnych pozbawionych okien.

Jakie szkło stosuje się w przeszklonych ścianach ogniowych?

Przeszklone ściany ogniowe klasy EI wykorzystują szkło warstwowe z przekładkami pęczniejącymi, które pod wpływem temperatury tworzą nieprzezroczystą warstwę izolacyjną. Orientacyjne grubości pakietów:

Klasa	Typowa grubość szkła ogniochronnego
EI 30	15–25 mm
EI 60	23–35 mm
EI 90 / EI 120	37–60 mm

Szkło hartowane jednowarstwowe osiąga zwykle wyłącznie klasy E lub EW. Wartości zależą od producenta szkła i wymiarów tafli, dlatego obowiązuje dokumentacja konkretnego zestawu.

Czy ściana przeciwpożarowa może jednocześnie tłumić hałas?

Tak – system przeciwpożarowy może mieć sklasyfikowaną izolacyjność akustyczną Rw, a układ dwuszybowy poprawia ten parametr. Przykładowe wartości deklarowane dla aluminiowo-szklanych systemów stałych:

Konstrukcja	Izolacyjność akustyczna Rw
jednoszybowa, przeciwpożarowa	37 dB / 41 dB
dwuszybowa, bezszprosowa, przeciwpożarowa	46 dB / 47 dB / 48 dB
dwuszybowa, szprosowa (loft), przeciwpożarowa	47 dB

Zestawienie parametrów i dostępnych wersji wyposażenia dla takich przegród opublikowano pod adresem https://optimalpoland.pl/sciany-przeciwpozarowe-stale/. Deklarowana wartość Rw dotyczy przegrody bez nieszczelności, a przejścia instalacyjne nad sufitem podwieszanym obniżają wynik uzyskany na obiekcie.

Jakie dokumenty potwierdzają odporność ogniową systemu?

Odporność ogniową systemu potwierdza dokument oceny technicznej wraz z deklaracją właściwości użytkowych, a nie sam raport z badania. Weryfikacja przebiega w kolejnych krokach:

Sprawdzenie Krajowej Oceny Technicznej (znak budowlany B) lub Europejskiej Oceny Technicznej (znak CE).
Porównanie klasy z deklaracji właściwości użytkowych z wymaganiem projektu pożarowego.
Weryfikacja maksymalnych wymiarów modułów i wysokości przegrody objętych klasyfikacją.
Kontrola dopuszczonych typów podłoża: ściana murowana, strop żelbetowy, obudowa z płyt gipsowo-kartonowych.
Potwierdzenie, że drzwi, okucia i samozamykacze należą do tego samego przebadanego zestawu.

Przekroczenie wymiarów z klasyfikacji unieważnia deklarowaną klasę. Tafla wyższa o kilkanaście centymetrów od badanej wymaga osobnego rozszerzenia zakresu klasyfikacji.

Jakie błędy montażowe obniżają odporność ogniową przegrody?

Odporność ogniową przegrody obniżają przede wszystkim błędy na styku systemu z konstrukcją budynku, bo tam ogień i dym przedostają się najszybciej. Najczęściej spotykane nieprawidłowości:

wypełnienie szczelin pianką montażową zamiast masy lub wełny o potwierdzonej klasie,
zakończenie ściany na suficie podwieszanym zamiast na stropie konstrukcyjnym,
przejścia kabli i rur bez certyfikowanych przepustów ogniochronnych,
zamiana uszczelek lub listew przyszybowych na elementy spoza zestawu,
montaż zamków i kontroli dostępu nieprzebadanych z danym skrzydłem.

Producenci systemów, tacy jak Optimal Poland, udostępniają instrukcje montażu i rysunki detali połączeń, które stanowią podstawę odbioru. Protokół odbioru powinien zawierać oznaczenie klasy na każdym module oraz dokumentację fotograficzną zakrytych uszczelnień.

Jakie pytania o ściany przeciwpożarowe pojawiają się najczęściej?

Najczęstsze pytania dotyczą przebudowy, eksploatacji i łączenia ścian przeciwpożarowych z innymi systemami wnętrza. Poniżej zebrano krótkie odpowiedzi na te wątpliwości.

Czy można przesunąć ścianę przeciwpożarową podczas aranżacji biura?

Zmiana położenia przegrody oddzielającej strefy pożarowe wymaga aktualizacji projektu i uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Demontaż i ponowny montaż musi odpowiadać warunkom klasyfikacji systemu.

Czy na szkło przeciwpożarowe można nakleić folię dekoracyjną?

Folię dopuszcza się tylko wtedy, gdy producent zestawu potwierdza, że nie wpływa ona na klasę odporności. Folie naklejane na szkło ogniochronne bez takiej zgody wykraczają poza przebadaną konfigurację.

Czy ściany mobilne mogą pełnić funkcję oddzielenia przeciwpożarowego?

Mogą, jeżeli dany system ściany mobilnej przeszedł badanie ogniowe i ma własną klasyfikację EI. Rozwiązania mobilne i stałe klasyfikuje się oddzielnie.

Jak często należy kontrolować drzwi w ścianie przeciwpożarowej?

Drzwi przeciwpożarowe podlegają przeglądom w terminach określonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku. Kontrola obejmuje samozamykacz, uszczelki pęczniejące i domykanie skrzydła.

Czy szklana ściana przeciwpożarowa pęka pod wpływem ognia?

Szkło ogniochronne klasy EI mętnieje i pęcznieje, ale zachowuje ciągłość przez czas określony klasą. Po pożarze tafle wymienia się na nowe.

Artykuł sponsorowany